ံ့9 NUMSHE

KARAI KASANG RA SHARAWNG AI GALAW DAW JAU AI LAM
(Serving According to His Will)
Rev. K.D Tu Lum

Ndai ga baw gaw Myen Mung Hkalup Hpung Ginjaw (MBC) a 2007 ning na ga baw rai nga ai. Hkristan galaw daw jau ai lam gaw nawku hpung hte mungkan kaw nga shanu nga nna, Karai Kasang hte mungkan masha ma hkra hpe galaw daw jau ai lam rai nga ai. Masha hpe galaw dawjau ai lam mung Karai Kasang hpe galaw daw jau ai lam re hpe Chyum laika hta dan dan leng leng mu lu nga ai. Nanhte hpe ngai teng teng tsun made ga, ndai ngai nau ni hta na kaji dik ai wa hpe nanhte galaw ai gaw, nanhte ngai hpe galaw manit dai. Mtt. 25:40, Karai Kasang hpe tsaw ra ai wa gaw shi a kahpu kanau ni hpe mung tsaw ra lu na nga ai ga gaw shi kaw na anhte lu la ai hkang da ai ga rai nga ai. I Yawhan 4:21, dai majaw Karai Kasang hte masha hpe dang du hkra galaw daw jau lu na matu chyum laika hta mahta nna anhte matut sawk yu ga.

Daw I hta e Karai Kasang ra sharawng ai hku galaw ai gaw shangun ma zawn galaw dawjau ai lam rai nga ai. OT hta Abraham, Isak, Yaku hte Israela ni gaw Karai Kasang a mayam ni rai nga ma ai. Shanhte ni gaw Karai Kasang shangun ai hpe hpa n ning dang ai sha galaw ai ni rai nga ma ai. Myihtoi ni mung Karai Kasang a shangun ma ni rai nga ma ai (Sevent of the Lord). Dai majaw myihtoi ni gaw Karai Kasang shangun ai hpe htawn tsun ai ni rai ma ai. NT hta mung Yesu Hkristu gaw shi a hkum hpe shangun ma zawn hkap la nna hkan sa galaw nga ai. Kasa Pawlu hte kasa ni mung Yesu Hkristu a shangun mayam ni hku chye na hkap la ma ai.

Daw II hta e Madu Yesu Hkristu a galaw dawjau ai lam hpe anhte yu yu ga. Hpilipi laika 2:5-11 hpe anhte hti yu ai shaloi Madu Yesu Hkristu gaw shi nan Karai Kasang rai nga ninglen shi a hkum hpe shagawm kau nna mayam ahpraw nsam dagraw let, shinggyim masha tai wa sai. Dai hpang u dang ntsa e si hkam ai kaw du hkra madat mara nga ai. Dai majaw Hkristu hta mu lu ai galaw dawjau ai lam gaw ti nang a hkum ningdang kau nna shagrit kau ai hte si hkam ai du hkra madat mara let galaw dawjau ai lam rai nga ai. (Self denial humility suffering and obedience). Madu Yesu gaw shi a sape ni hpe shi zawn galaw dawjau na ra sharawng nga ai. Dai majaw Madu Yesu Hkristu gaw shi sape ni a lagaw kashin ya ngut jang ning nga tsun nga ai: “dai rai nna madu mung sara mung rai da ning len ngai pyi nanhte a lagaw kashin nngai rai yang gaw, nanhte mung nanhte shada a lagaw kashin mai nit dai. Nanhte hpe ngai galaw ai zawn nanhte mung hkan galaw myit ga ngu htet da nga ai. Yawhan 13:14-15 Madu Yesu Hkristu gaw kaga arai ni ma hkra hte masha hpe manu shadan ai hte galaw dawjau nga ai. Dai majaw myi n mu ai ni, na n na ai ni, lagaw lata hten ai ni mangkang ana kap ai ni, nat jawn ai ni, yu bak galaw ai ni, kawsi hpang gara hkum ai ni, ma kaji ni hpe matsan dum ai hte, shamai shatsai, yu lanu lahku, galaw dawjau nga ai. Masha a hkum hkrang, myit masin, wenyi ndai masum hpe ahkyak la nna, galaw dawjau ra nga ai.

Daw III hta myit yu na lam gaw; X’tan ni a galaw dawjau ai lam rai nga ai. Madu Yesu gaw nye a hpang hkang nang ai kadai mung tinang a hkum ningdang kau nna, udang hpai let shi a hpang hkan ra ai lam tsun da nga ai (Marku 8:34) Ti nang a hkum ningdang kau ai lam gaw, tinang a akyu n dam ai, law hpa myit marin ai n rawng ai sha shagrit shanem ai lam rai nga ai. Myen Mung Hkalu sasana hpe hpang dat ai sasana sara kaba Yuda Dan gaw, shi a hpaji janmau ni, shi a dum nta, mungdan hpe kau da nna, tinang a hkum hpe shagawm kau let, Myen mungdan e yu yak tsin yam amyu myu hkam kau nna, sasana bungli hpe shakut shaja gun hpai lai wa sai. Dai ni anhte mung tinang a hkum hpe ningdang kau nna, tinang a ra sharawng ai hpe madung ndat ai sha, Karai Kasang ra sharawng ai hpe hkan sa let ap nawng dawjau na ra ahkyak nga ai. X’tan ni gaw tinang a udang hpe hpai ra nga ai. Udang lam gaw nni nkri hkam ai lam rai nga ai. Dai ni mai kaja ai lam galaw yang yu yak tsin yam amyu myu hkrum hkra chye nga ai. Dai gaw anhte a udang lam rai nga ai. Sara kaba Yudadan gaw htawng rawng zinri zin rat hkrum ai, madu jan, kasha ni langai hpang langai si shakram kau da ai, machyi makaw hkrum hkra ai. Ndai lam ni gaw sara kaba Yudadan gun hpai ra ai udang lam ni rai nga ai. Yesu X’tu mung anhte a matu nni n kri hkam ya sai. Kaja ai amu galaw nna nni nkri hkam ai lam gaw, kaja nga ai. I Pet 2:20-24 hta ndai hku tsun da nga ai; nanhte yu bak galaw ninglen, htwi ai, pye ai hkrum sha nna, machyi sharang nga myit yang gaw, hpa arawng lu la myit da, kaja ai amu galaw ninglen nni nkri hkrum sha ai hte machyi sharang nga myit yang gaw, Karai Kasang a man e akyu rai nga ai. Dai lam gaw nanhte hpe shaga da ai lam rai nga ai. X’tu mung nanhte a matu mara nni nkri hkrum wu ai hte nanhte shi a hkang hta hkan nang lu myit ga, nanhte a matu ningli tawnda nu ai. Shi gaw yubak galaw yu ai n rai. Shi a n-gup hta na hkalem ai ga mung n mu hkrum ai. Shi aroi arip hkrum yang bai roi htang ai n rai. Nni nkri hkum yang ahkrin ai n re ai sha, dingman ai hku dawdan ai wa a lata hta e, shi a hkum hpe ap da nu ai. Anhte a yubak mara hta shi mat wa nga ga ai rai nna, dinghpring ai hta e hkrum nga lu yu ga, shi a hkum hpe dai hpun ntsa e anhte a yubak mara hpe gun kau nu ai. Shi a nma a gawm hta e anhte shamai shatsai ai hkrum ga ai. Hebrew 11:36-38 hta mung X’tan ni hkam ai nni nkri lam hpe tsun da nga ai. Bai kaga nkau mi gaw, asawng asang, anu kayat re ai hta nga, git hkang sharen ai hte htawng hta bang da ai di nna, jam yu dinglik ai hkrum ma ai. Shanhte gaw nlung hte kabai sat ai, nhtum nni zingri zingrat ai, zingret hte ret dut sat ai hte, nhtu e htau kau ai hkrum ma ai. Matsan mayan rai nna, nni nkri aroi arip re ai hkum let, sagu hpyi, bainam hpyi hpun nna htawt hkawm nga ma ai. Nam mali, bum alang ga na ginlawng hku hte lungpu ni hkan e shanhte let hkawm ma ai. Rai ti mung mungkan ga gaw shanhte hte n ging dan nga malu ai. Dai ni mung masha law law, dip da hkrum ai hte, myit mada shara n lu nga ma ai. Shanhte a matu anhte machyi hkam nna galaw dawjau ra nga ai. X’tan ni gaw Yesu a hpang hkan ra nga ai. Karai Kasang a ga madat mara hkan sa ai wa chyu sha shi a hpang hkan lu nga ai. Masha a ga madat na hta Karai Kasang a ga grau nna madat mara na mai nga ai. Dai ni anhte gaw Karai Kasang a mungga hpe na yu ai ni sha n-ga, hkan sa galaw yu ai ni tai ra nga ga ai. Yesu a mungga hpe hkan sa galaw ai lam gaw, Yesu X’tu a hpang hkan ai lam rai nga ai.

Hpang jahtum daw IV hta anhte myit yu na lam gaw, Karai Kasang hte masha ni hpe galaw dawjau yang hpa akyu hkam la lu a ta? Ndai zawn anhte galaw dawjau ai shaloi; 1. Htani htana asak (eternal life) hkam la lu nga ai. 2. Ngwi pyaw kabu gara ai lam (Joy) hpe hkam la lu nga ai. 3. Dinghpring ai lam (Righteousness) hpe anhte hkam la lu nga ga ai. Si hkra maju jung nga u, shaloi ngai nang hpe asak janmau jaw na de ai (Shingran 2:10). Dai majaw anhte mung mungkan e naw nga pra asak hkrung nga yang, masha hte Karai Kasang a matu galaw dawjau ra nga ai. Masha kasha wa pyi shangun ma hpe yam sha na nga nna du sa ai nrai, shangun ma amu hpe galaw dawjau na hte, masha law law a matu mara, shi a asak hpe gawng malai jahpu shatai ya na nga nna du sa nga ai (Marku 10:45).

A LU AI GALAW DAWJAU LAM
(Saranum M. Htu Bwi)

2007 ning hta MBC hku nna myit yu na matu ga baw gaw, Karai Kasang ra sharawng ai hku galaw dawjau na lam hpe sharin ya rit, ngu ai akyu hpyi ga ga baw rai mali ai. Hkalup mung masha shagu yawng gaw ndai ga baw hpe myit yu sharin la na shaning mung rai nga ai. X’tan langai hku nna X’tan sak hkrung lam hta Karai Kasang ra sharawng ai hku galaw dawjau ap nawng sak hkrung na matu kaja wa sha akyu hpyi la ra nga ga ai. Anhte yawng gaw dawng mi sha shinggyim masha tai ai ni rai nga ga ai. Ndai sak hkrung ladaw hta e kadai mung kadai tinang man ang ai hku nna lama mi gaw galaw daw jau nga ga ai re. Ndai zawn galaw dawjau nga ai shaloi Karai Kasang ra sharawng ai hku n rai yang, tsadan a ra sharawng ai hku byin wa lu nga ai. Anhte a galaw daw ai ai lam gaw anhte a uhpung uhpawng, anhte a dinghku, anhte a shara, anhte a nawku hpung hta e, nhtoi n tai yang, nsin rai nga malit ai. Anhte a galaw ai lam shagu gaw nhtoi a kumla hku nna mu ra nga ai ngu ai hpe chyum laika hta lakap nna anhte chyawm myit yu ga.

Langai hku nna gaw, Kain hte Abela Npawt Nhpang laika hta mu hti ai lam rai nga ai. Mungkan kan bau bungli hku nna langai gaw yi sun hkau na galaw ai hte, langai gaw du sat yam nga ni hpe rem lu rem sha ai hku nna galaw ai hpe anhte mu lu nga ai. Ndai bungli gaw Karai Kasang ahkaw ahkang jaw nna galaw nga ai bungli rai nga ai. Dai rai jang Karai Kasang gaw hpa majaw Abela a hkungga gaw hkap la nna sawn ya ai hte, Kain a hkungga gaw n hkap la ai sha Kain hpe mung n sawn ya nga ai ngu ai hpe anhte mu hti lu ai. Ndai hpe anhte sharin la yang Kain gaw Yehowa Karai Kasang hpe hkrit kamin ai hku nna sit shang ai lam n mu lu ai. Yehowa Karai Kasang hpe adang ahpa sha shi gaw galaw dawjau ap nawng nga ai ngu ai hpe anhte mu lu nga ai. Abela gaw dai hku n rai nga ai. Yehowa Karai Kasang a man de sit shang ai shaloi kaja wa Karai Kasang gaw hpa ra sharawng nga ai hpe shawng myit sumru yu ai hte Karai Kasang a man de grai manu dan ai hte grau hpu reng ai hpe shi dang di lu ai daram lata nna sit shang ai. Karai Kasang myit ra sharawng ai hku galaw dawjau ai lam gaw, Karai Kasang hpe nambat 1 tawn nna Karai Kasang hpa ra sharawng nga ai ngu ai hpe shawng myit yu ai lam rai nga ai ngu ai hpe sharin la lu ai.

Lahkawng hku nna Shawlu hte Dawi, ndai yan gaw Israela amyu sha ni a shawng na Hkawhkam rai nga ai. Shan lahkawng gaw, Karai Kasang Yehowa a hkinjawng Samuela namnam jaw hkam ai yan rai nga ai. Shawlu gaw shawng nnan na Israela hkawhkam tai na san da ai hta e, ngai wa amyu lakung ni kaw na kaji dik ai Benjamin amyu hta na sha rai nga ai ngu nna tinang a hkum hpe grai shagrit shanem kau ai rai timung, hpang e grai kumshem wa ai hte gumrawng ai hte e tinang a myit ra ai hku nna galaw mat wa ai re. Dawi jawm gaw Karai Kasang gaw nye a shagun ma Dawi ngu nna alang lang tsun ai hkrum nga ai. Kaja wa shangun ma myit jasat hpe Dawi kaw anhte mu lu nga ai. Ndai hkawhkam lahkawng hpe anhte yu maram yu yang shangun ma ngu ai gaw hpa galaw ai ngu ai hta gara hku madat mara nga ai ngu ai hpe mahtang ahkyak nga ai. Dai gaw Karai Kasang grau nna ra sharawng nga ai hpe mu lu ai. Ntsa lam mu mada ai hta, grau nna myit masin hpe jaw ang ai hku myit mang ra ai ngu ai mahtang anhte sharin la lu ai.

Masum hta Yuda amyu dinghku jan tai ai Moba num Opra hte Ruhta,

Rutha laika hta rawng ai tara agyi ni a prat hta byin ai maumwi rai nga ai. Ndai shayi sha yan gaw maren sha ahkaw hkang lu nga ai. Maren sha madu wa a si kau da ai, kasha n shaprat ai gaida rai ma ai. Shan gaw maren sha kamoi a tsaw ra myit hkam la ma ai. Kamoi mung shan hpe maren sha tsaw ra ai hpe mu lu nga ai. Tinang a prat shawng lam a matu mung lata nna dawdan na ahkawng ahkang hpe maren sha lu ma ai re, raitim mung ndai shara kaw e shangun ma a myit jasat hte galaw dawjau ap nawng nna Karai Kasang a sharawng awng ai myit hpe Ruhta hta anhte mu lu nga ai. Rutha gaw shi kamoi hpe tsun ai; na a Karai Kasang gaw nye a Karai Kasang, na a myu gaw nye a amyu, nang si ai kaw e ngai makoi mayang hkam na nngai, si ai hta lai nna nrai yang nang hte n hka na nga nna Ruhta gaw gwi gwi ap nawng ai, shi a hkum hpe sak nawng hkam ai ga sadi hpe kamoi Naomi hpe jaw nga ai, ndai shan nau lahkawng hpe yu yang Ruhta gaw Karai Kasang hpe kaja wa sha manoi ai sak hkrung lam hpe lata nga sai. Dai re ai majaw Ruhta a laika hta e, anhte hti yu yang Opara hpe anhte n mu lu sai re. Ruhta jawm gaw Dawi a kawoi dwi tai nna mungkan hpe hkye hkang la ai Madu Yesu shangai wa ai a aru arat a kanu tai wa sai re. Ndai shan nau hpe anhte yu ga nga yang, galaw dawjau ap nawng ai ngu ai gaw, tinang a hkum hpe shamat kau nna kaga wa a matu galaw ai gaw, Karai Kasang myit ra sharawng nga ai ngu ai hpe anhte mu lu nga ai.

No. 4 hku nna Hanam hte Modehkai, Estha laika hta mu lu ai BC 485 hte 464 daram hta e Hkalede mung Mehte amyu hkawhkam Ahazuru aten hta e hkawhkam bungli galaw dawjau ai salang yan a lam rai nga ai. Haman gaw hkawhkam a salang ni ma hkra hta grau kaba ai, grau shagrau ai hku nna, magam bungli hpe galaw ai, Modehkai gaw hkawhkam jinghka hpe sin ai hku nna sha hkawhkam bungli hpe galaw dawjau nga ai. Raitim mung ndai 2 hpe yu yu ai shaloi, Karai Kasang ra sharawng ai hku nna gaw Modehkai kaw mu lu nga ga ai. Mungkan bungli hku nna grau ai nem ai hku nna ginhka ti mung, Karai Kasang a myit ra sharawng ai hku gaw Modehkai kaw anhte mu lu nga ai re majaw hpang jahtum e Modehkai gaw shagrau shaa ai mahtang bai hkum nna Haman gaw kayat kahpa hkrum sai re. Ndai hpe anhte sharin la ga nga yang Haman gaw kajam kalam ai hte galaw dawjau ap nawng nga ai, Modehkai jawm gaw shi hkam la ai hpe sadi dung ai hte, maga mi de gaw si yang si ngu ai hku nna teng man ai hta gwi gwi tsap nga ai, ndai gaw Madu Karai Kasang ra sharawng ai galaw dawjau ai, ap nawng ai myit jasat rai nga ai.

No. 5 hku nna Madu Yesu a sape Yuda Iskarut hte Petru, Mahte 26:75, Mahte 27:3 ndai hta anhte mu hti lu ai lam rai nga ai. Madu Yesu gaw shi a hpang hkan ai sape 12 hpe shi nan lata ai re. Ndai Yuda Iskarut hte Petru hpe mung shi nan lata sai rai na re. Madu a hpang hkan ai ten 3 ning hta e ndai sape yan gaw maren sha Madu a tsaw ra myit hpe hkam la sai re. Madu a mungga hpe mung shan 2 na la ai hte Madu Yesu madun ai lamik kumla hpe mung maren sha mu la sai. Bai nna Yuda gaw madu hpe dut kau nna ap kau ai zawn Peteru mung Madu Yesu hpe 3 lang nyet kau ai re. Ndai Kasa yan 2 gaw maren sha myit malai bai lu ma ai. Myit malai lu ai Peteru gaw ja ja hkrup ai hte bai nhtang wa nna, Madu a magam gun ai gaw si ai du hkra shi hkum hpe ap nawng gun hpai sai re. Myit malai lu ai Yuda Iskarut gaw myit malai lu ai rai tim, tinang dai tau si ai de mahtang shanang mat wa ai. Madu Karai Kasang a ra sharawng ai galaw dawjau ai lam ngu ai gaw, shut sai hpe shut ai ai hku hkam la nna e, myit malai lu nna bai nhtang wa ai lam rai nga ai. Teng man ai hpe chye sai majaw, gwi gwi jahtum du hkra ap nawng ai sak hkung lam mung rai nga ai.

No. 6 Mahta hte Mari, Luka 10:38-42 hta mu hti lu ai lam rai nga ai,

Ndai hkan nau a lam hpe mu hti ai shaloi shannau lahkawng gaw Madu Yesu hpe grai tsaw ra ai hte galoi mung hkap hkalum galaw dawjau ai hpe mu lu nga ai. Lani mi hta Madu Yesu hte sape ni gaw shannau a nta de du shang wa ma ai, Madu Yesu gaw dai aten hta e si hkam na ni wa sai re majaw, Yawn hkyen kaba hkrum ai aten mung rai nga ai. Mahta gaw Madu Yesu hte sape ni hpe Lu sha jaw sha mayu ai hte shadu kajawng ai hte amu ni hpe grai gyin daw nga ai, ndai aten hta Mari gaw Madu a lagaw nhpang e dung let, shi a mung ga hpe madat nga ai. Mahta amu gyin ai a majaw Madu Yesu hpe hpa n galaw nna dung nga ai Mari hpe tsun ya rit nga nna Madu Yesu hpe tsun ai shaloi, Madu Yesu gaw Mahta Mahta, nang gaw amu law law a majaw myit ru myit tsang nga ndai raiti mung grau ai lam gaw langai sha rai nga ai. Mari gaw kaja ai kamhtaw hpe lata la nu ai, nga nna Mahta hpe tsun nga ai. Ndai hpe anhte myit yu ai shaloi, madu ra sharawng ai galaw dawjau ap nawng ai lam ngu ai gaw galaw shagu, amu gyin shagu mung n rai nga ai. Anhte a hpawng shingra, anhte a nta dinghku, anhte a nawku hpung ni hta grau n rau n htau rai nna ap nawng amu gyin nga shagu mung, n rai nga ai ngu ai hpe mung sharin la lu nga ai. Kalang lang mabyin masa ni hta hkan nna, chye na ya ai hte tsaw ra ai myit hte chye tau ya ai hte hpa n galaw ai zawn rai tim mung ap nawng nga ai lam, hpa n tsun azim sha nga ai hte galaw dawjau ai lam mung nga nga ai ngu ai hpe anhe sharin la lu nga ai. Tsaw ra ai hpu nau wa Karai Kasang a myit ra sharawng ai hku galaw dawjau lu na lam hpe e chye lu hkra sharin ya rit ngu nna akyu hpyi let ti nang a sak hkrung lam hpe ap nawng lu na matu shakawn mahkawn No. 380 Madu Ra Ai hku Ngai hpe Lajang Rit ngu ai hpe rau sha mahkawn ai hte akyu hpyi ap nawng ga.

GA SHAKA NINGNAN HTE SENG AI SAI
(Blood of the Covenant)
Rev. K.D Tu Lum

Anhte poi daw sha ai shaloi ga shaka hte seng ai muk hte sabyi hpe sha nga ai ga ai. Madu Yesu a si hkam ai hkumhkang hpe myit dum na matu, muk hpe sha nna, shi a chyoi pra ai sai hpe myit dum na matu, sabyi hpe lu nga ga ai. Mtt. 26:28 hta ga shaka hte seng ai asai ngu da n htawm, 1 Kor. 11:25 hta nye a sai hte gaw da ai ga shaka ningnan ngu nna tsun da ai hpe mu lu ai. Ndai ga shaka gaw anhte a matu hpa rai da, chyawm sawk yu ga.

Daw kaba 1 hta, ndai ga shaka hte seng nna, anhte jawm myit yu ga, ga shaka hpe Myen ga hku ( ) English gaw Covenant, Agreement, ngu ai ga ni hpe lang da nga ai. Hebre ga hku Berit ngu shamying da ma ai. Ndai Berit gaw Hebre ga lahkawng hpe kumhpawn da nga ai. Langai mi gaw Beritu ga shaka hkam la ai, kaga langai mi gaw Barashine ngu ai ga rai nga ai. Dai majaw Berit a lachyum gaw Ga shaka hkam la na lu sha ai ngu lachyum rawng nga ai. Chyum laika hta ka shaga myu 2 hpe mu lu nga ai, 1 mi gaw, masha shada a lapran e dawn da ai ga shaka, ga shadawn Yaku hte Laban, NN. 31:43-54, Dawi hte Yawnadan I Samuela. 18:1-4, rai nga ai. Kaga 1 mi gaw, Karai Kasang hte masha a lapran e dawn da ai ga shaka rai nga ai. Pru Mat. 24:1-11 hta Karai Kasang hte shi a amyu masha Israela lapran e dawn da ai Ga shaka hpe mu lu nga ai. Karai Kasang hte Israela a lapran e dawn da ai ga shaka gaw nanhte gaw nye a amyu tai na ngai gaw nanhte a Karai Kasang tai na nngai, You shall be my people and I will be your God ngu ai re. Ndai zawn re ai lam hpe Yeremi 31:33 hta anhte mu lu nga ai. Ndai pru mat wa ai laika 24:1-11 hta ga shaka dawn da ai shaloi Mawshe hte Israela masha ni gaw dawn hkrung ri galaw nna, u su sat nawng ma ai, Mawshe gaw dai sai kaang hkup hpe dawn hkrungri hta lapri pun nna sai kaang hkum hpe amyu masha ni hpe lapri pun wu ai, Dai hpang Mawshe gaw ndai gaw Yehowa yin la ai ga shaka asai rai nga ai ngu wu ai. Israla masha ni gaw Karai Kasang hpe mu nna lu let, sha let rai nga ma ai. Ndai lam hpe yu yu ai shaloi, ga shaka hkam la ai shaloi, hkungga sai, nawng jau ra ai hte lu sha ai lam hpe mu lu nga ai. Ndai ga shaka hpe Karai Kasang woi awn nna, Israela masha ni hpe lata la na ahkang jaw ya nga ai. Freedom to choose, Karai Kasang hpe dawjau na n dawjau na gaw, shanhte lata la ra ai lam re. Shawa masha ni mung Yehowa tsun matsun hpe hkan sa madat mara na ga ai ngu hkam la yin la ma ai.

Daw kaba 2 hta anhte jawm myit yu na lam gaw, NT gaw OT hta npawt hpang da ti mung, ndai gaw, ningnan ai ga shaka rai nga ai. Myihtoi Yeremia gaw ndai ga shaka ningnan a lam tsun da nga ai. Ndai Ga shaka ningnan gaw shanhte a kaji kawa ni tawn da ai ga shaka hpe run kau ai majaw byin wa ai lam re ngu tsun ai. Ga shaka ningnan prat hta Karai Kasang gaw shi a tara hpe masha a myit masin kraw lawang hta ka bang ya nna masha shagu gaw, Yehowa Karai Kasang hpe chye lu na lam tsun da nga ai. Bai nna Karai Kasang Yehowa gaw shanhte a yubak mara nlang hte hpe dat kau ya na ngu tsun da nga ai. Yeremi 31:31-34, ndai ga shaka ningnan hte seng nna, Hebre masha ni hpe shagun dat ai, laika hta grau hkum zup ai hku dan dan leng leng tsun da nga ai. Hebrew 8:13 hta ndai ga shaka ningnan gaw dingsa hpe ningnan shatai kau ai lam re hpe tsun da nga ai. Ya ga shaka ningnan ngu nnna shi tsun ai gaw, shawng na ga shaka hpe dingsa shatai kau wu ai. Ningsa hte aprat kaba ai arai jawm gaw wai mat magang nga ai ngu tsun da nga ai. Hebre 9:15 hta gaw Yesu Hkristu a si hkam ai lam gaw ga shaka dingsa na yubak mara dat kau ya na matu shagu hkungga hku nna, si hkam ai lam re lam hpe tsun da nga ai. Dai rai nna mung shaga la hkrum ai ni gaw ga ndat hte seng ai htani hta na Sali wunli hkam la lu mu ga nga, shawng na ga sha ka kada e tawt lai kau ai hpe hkrang shaw la na matu, si hkam ai lam byin pru sai majaw shi gaw ga shaka ningnan a htinglu htinglai ya ai wa rai nga ai. (Mediator of the new covent) hpa majaw nga yang, jep ai tara hku hkan yang arai yawng kanoi ma hkra hpe asai hte jasen jaseng kau lu ai, nga ai rai nna, asai ru hkaw kau ai n lawm yang gaw, yubak raw dat na lam n hku nga ai nga ai, Hebrew 9:22 hta tsun da nga ai. Israela masha ni gaw asai gaw asak malai re nga nna asai hpe grai manu shadan ai hte hkungga la ra di ma ai. Asai gaw KK hte seng nga ai majaw du sat sai hpe pyi n sha ma ai. Yesu Hkristu gaw shi a hkum hpe hkungga nawng ya ai marang e, lang mi sha nawng ya ai hte law law a yu bak hpe gun kau ya lu nga ai. Hkristu mung law law ni a yubak gun hpai kau na lang mi sha nawng ya kau hkrum sai (Hebrew 9:28 Once and for All).

Daw kaba 3 hta ga shaka ningnan hte seng ai ni anhte rai ga ai majaw, KK a masha ni anhte rai saga ai, People of God, Ehpesu 2:13 – 19 hta anhte gaw Karai Kasang a nta na ni rai saga ai lam tsun da nga ai (The Household of God), hpa majaw nga yang Ehpe 2:13 hta ya jawm gaw shawng e tsan gang nga ai ni nanhte gaw, Hkristu a asai, hte Hkristu hta e ni wa manit dai nga tsun da nga ai. Yesu Hkristu a marang e anhte gaw KK a amyu tai lu saga ai, nanhte chyawm gaw nsin kata de na shi a mau hpa nhtoi de nanhte hpe shaga bang ai wa a dan hkrung ai magam hpe shaprawng dat mi ga lata la ai amyu (Chosen race), hkawhkam hkyinjawng ni (a royal praisehood), chyoi pra ai amyu (a holy nation), hte Karai Kasang lahku la ang ai masha ni (God’s own people) rai nga mit dai. Nanhte mung shawng e amyu rai nga mit dai n rai, ya jawm e KK a amyu rai nga mit dai. Shawng e chyeju hkam la manit dai n rai, ya chyawm gaw chyeju hkam la manit dai. 1 Peter 2:9-10 hta tsun da nga ai.

Daw Mali hta gaw anhte Ga shada Ningnan hte seng ai KK a amyu masha ni hkan sa galaw na lam ni hpe tang madun dat ai.
1. Sadi dung kang ka ra nga ga ai. Faithfulness, wenyi a asi jawm gaw, kang ka ai rai nga ai. Galati 5:213. Si hkra maju jung nga u, shaloi ngai nang hpe asak janmau jaw na de ai, Shingran 2:10,

2. Tsaw ra ai myit, (Love) dai Madu na a KK hpe na a myit kraw lawang ma hkra hte na a myit masin mahkra hte na a myit mang mahkra hte nang tsaw ra lu na ndai nga nna hkang da ai ga gaw grau kaba ai hte, shawng na ga mung rai nga ai. Hpang na ga mung dai hte bung nga ai, na a htingbu wa hpe, na a hkum hte maren, nang tsawra lu na ndai, nga nna rawng nga ai. Ndai hkang da ai ga lahkawng yan gaw, dai jep ai tara ma hkra hte myihtoi ni a ga madung rai nga ai (Mahte 22:37-40).

3. Teng man ding hpring ai lam (Truth and Righteouness)

Yesu gaw lam gaw ngai rai nga nngai, teng man ai hte asak mung ngai rai nga nngai. Yawhan 14:6), nanhte chyawm gaw shi a mungdan hte shi a ding hpring ai lam hpe shawng tam nga mu, shaloi dai nlang nanhte hpe kahtap jaw na marin dai (Mt. 6:33).

4. Madat mara ai lam (Obedience)

Ndai nye a ga na nna, hkan galaw ai wa kadai mung ti nang a nta hpe lunghkung ntsa e gap da ai hpaji rawng ai wa hte bung nga ai. Mt. 7:24. Masha a ga madat na hta KK a ga mahtang grau madat na ga ai (Kasa 5:29). Petru hte kasa ni kasa ni tsun ai ga re.

5. Kam sham ai lam (Faith)

Kaning rai nme law, KK a kasha hpe kam sham ai ni nlang hte gaw hten bya n hkrum ai sha, htani htana asak lu la mu ga nga, KK gaw shi a kasha shingtai hpe jaw kau ai kaw du hkra mungkan ga hpe tsaw ra wu ai (Yawhan 3:16). Kaning rai nme law makam masham a marang e, chyeju hte sha nanhte hkyen hkrang la ai hkrum manit dai (Ehpe 2:8).

Ga hpungdim hku nna, X’tan sak hkrung lam gaw, ga shaka ningnan hte seng ai asak hkrung lam rai nga ai. Ga shaka ningnan a amyu masha ningnan tai nga ga.

************************